تخت جمشيد يا تختگاه هیچکس ( 5)
بررسي اسناد پوريم شناسي پورپيرار
( قسمت سي و نهم)
ناصر پورپیرار در فیلم سراسر تحریف و تلقین تختگاه هیچکس، وجود هرگونه بنای سنگی در سرزمین ایران چه قبل از به حکومت رسیدن هخامنشیان و چه بعد از پایان دوران زمامداری آنان را انکار می نماید. او با طرح این ادعای بی بنیان به دنبال توجیه این گمانه زنی خود است که پارسه ( تخت جمشید ) بنایی است غیر ایرانی. این گمانه زنی ذهنی در محک بیرونی بواسطه وجود آثار سنگی متعددی که در جای جای این سرزمین پهناور در تلالو هستند ، به سرعت رنگ باخته و بی ارزش می گردد.
وی در حالی تغییرات دمایی بین اوقات شب و روز این سرزمین را عامل عدم بکارگیری سنگ در ساختمان سازی بر می شمرد که سنگ بعنوان یکی از مقاومت ترین مصالح ساخت ابنیه در تمام طول تاریخ بشر حتی در سرزمین هایی با تفاوت دمای زیاد بکار رفته و می رود.
او به دلیل عدم شناخت کافی نسبت به انواع سنگ های موجود ، بافت و درجه مقاومت تمامی آنان در برابر عوامل فرسایشی را یکسان می انگارد و به همین خاطر به نتیجه گیری غیر علمی دست می زند. این در حالیست که سنگ ممکن است دارای دانه های هم اندازه از نوع درشت دانه یا ریزدانه ، یا دارای بافت پرفیری ( دانه های نامساوی ) باشد . سنگهای درشت دانه زودتر از سنگهای ریزدانه گسیخته می شوند ، بخصوص به تغییرات دما حساس اند . این نوع گسیختگی حداقل تا حدودی به علت تفاوت ضرایب انبساطی کانیهای سازنده سنگ مربوط می باشد . سنگها همچنین ممکن است متراکم یا متخلخل باشند . سنگ متراکم دیرتر از سنگ متخلخل متلاشی می شود . سنگهای متراکم تقریبا غیرقابل نفوذند ، لذا عوامل هوازدگی نمی تواند سریعا عمل نماید . از طرف دیگر ، سنگهای با تخلخل باز و مویین ، آب را به سادگی جذب می کنند و بر اثر یخبندان دچار ترک خوردگی می شوند
در اینجا به معرفی تعداد دیگری از آثار شکوهمند سنگی موجود در سرزمین ایران می پردازم که هر یـک سنـدی است مستـحـکم در رد گمـانه زنی نـاصر پورپیرار پيرامون عدم ساخت بناي سنگي در سرزمين ايران به دلايل تغييرات دمايي.
بنای طاق گرا یا طاق شیرین در گردن پاتاق بر سر راه کرمانشاه به سر پل ذهاب و در ۱۵ کیلومتری شهرستان سرپل ذهاب در کنار راه باستانی سنگفرشی بنا شده که فلات ایران را به بین النهرین ارتباط میدادهاست. به علت تغییر مسیر، این راه و بنای تاق گرا اکنون در شیبهای پائین جاده آسفالته قرار گرفتهاست.
بنای سنگی تاقگرا
از نظر معماری، بنای تاقگرا، فضای ایوان مانندی است که تماماً از سنگ ساخته شدهاست. این بنای مستطیل شکل به ابعاد ۸۶/۴*۷۰/۷ متر است که ورودی آن به طرف جنوب و مشرف بر جاده سنگفرش باستانی است. از لحاظ ساختاری، این بنا به وسیله بلوکهای سنگی ساخته شدهاست که به صورت مکعب مستطیل تراشیده شدهاند. مصالح داخلی دیوارها نیز از لاشه سنگ و ملاط گچ است.آنطور که از مدارک باستانشناسی به دست آمده این بنا در اواخر دوره ساسانی و احتمالا زمان حکومت خسرو دوم (۶۲۸-۵۹۰م) ساخته شدهاست.
كاروانسراي سنگي گرمسار
قصر بهرام کاروانسراي مربع شکلي است که از دوران صفويه تا امروز، در حوالي گرمسار نفس مي کشد. کاروانسرايي با ديوار هاي بلند و چهار برج نيم دايره که شايد استحکام خود را مديون سادگي شگفت انگيزش باشد.
گنبد سنگي جبليه
در منتهی الیه شرقی کرمان گنبد بزرگ و عجیبی بنا گردیده که دست تطاول روزگار در تخریب آن کوتاه آمده است . این گنبد هشت ضلعی تماما" از سنگ است و عرض پی آن نیز در پایه به 3 متر می رسد.در هشت طرف آن هشت در بعرض 2متر قرار گرفته که اخیرا برای مستحکم ساختن بنا و جلوگیری از تخریب آن درگاهها را با سنگ مسدود کرده اند و فقط یکی را باز گذاشته اند . قسمت بالای گنبد از آجر ساخته شده است و معلوم نیست که آیا روی گنبد کاشی بوده یا نه .
از تاریخ بنا و منظور از ساختمان این گنبد مطلبی ذکر نشده است.ليكن از سبك معماري آن حدس زده مي شود كه مربوط به دوره ساسانيان باشد.
.jpg)
بنای سنگی بازه هور
بنای سنگی بازه هور كهن ترين بناي باقي مانده در خراسان است در اين بنا مشخصات معماري اشكاني و ساساني به وضوح قابل تشخيص است. آندره گدار - باستان شناس-آن را صددرصد ساساني و متعلق به قرن سوم ميلادي دانسته است
گاهشمار تمام سنگی نقش رستم
بنایی با معماری خاصی در «نقش رستم» وجود دارد كه از زمان حمله اعراب به ایران به اشتباه، نام «كعبه زرتشت» را به آن دادند، چون كاربرد واقعی آن را نمیدانستند. آن زمان فكر میكردند كه هر دینی باید برای خود بُتكده یا عبادتگاهی داشته باشد، برای همین فكر كردند این بنا هم مركزیت یا كعبه زرتشتیان است.
تا امروز حدس میزدند كاربرد این بنا، محل نگهداری كتاب اوستا و اسناد حكومتی یا محل گنجینه دربار و یا آتشكده معبد بوده است. اما غیاثآبادی با تحقیقات خود ثابت كرد این بنا با مقایسه با تمامی بناهای گاهشماری (تقویم) آفتابی در سرتاسر جهان، پیشرفتهترین، دقیقترین، و بهترین بنای گاهشماری آفتابی جهان است. این در حالی است كه تا قبل از این بنا هم «چارطاقیها» در نقاط مختلف ایران احداث شده بودند و همین وظیفه را با شیوهای بسیار ساده اما دقیق و حرفهای بر عهده داشتند.
تمامی بناهای گاهشماری آفتابی در جهان فقط میتوانند روزهای خاصی از سال (مانند روزهای سرفصل) را مشخص كنند و حتی با سال خورشیدی هم تنظیم نیستند. اما این بنا با دقت و علمی كه در ساخت آن اجرا شده، قادر است بسیاری از جزئیات روزهای مختلف سال و ماهها را مشخص كند. زرتشتیان با استفاده از این بنا میتوانستند بسیاری از مناسبتها و جشنهای سال را روز به روز دنبال كنند و از زمان دقیق آنها آگاه شوند.
قلعه سنگی جمهور ( دژ بابک )
قلعه جمهور معروف به دژ بابک ، بنايي است سنگي كه در 50 کیلومتری شمال شهرستان اهر و در ارتفاعات غربی شعبهای از رود بزرگ قره سو قرار دارد؛ منطقهای که به نام کلیبر معروف است. دژ بابک خرمدین، دژی است بر فراز قله کوهستانی در حدود 2300 تا 2700 متر بلندتر از سطح دریا. اطراف این قلعه را از هر طرف درههای عمیقی با 400 تا 600 متر عمق فرا گرفته است و تنها از یک سو راهی باریک و صعب العبور جهت دسترسی به این قلعه وجود دارد.
معبد سنگی اسپاخو
معبد سنگی اسپاخو موسوم به آتشکده یا کلیسای اسپاخو منسوب به دوره ساسانی قدیمی ترین بنای ثبت شده این دوره درخراسان شمالی است. این بنا در کیلومتر 115مسیر جاده بجنورد-گلستان و65کیلومتری غرب شهر آشخانه ومرکز مانه وسملقان بر روی تپه ای مرتفع در دامنه جنگل های کاج وسرو ودر کنار دهکده اسپاخو بنا شده است.
کاروانسرای سنگی آهوان
کاروانسرای سنگی آهوان در منطقهٔ سردسیر آهوان در ۴۲ کیلومتری خاور شهر سمنان قرار گرفته است. ساختمان این كاروانسرا از سنگ و ملات ساروج است. این کاروانسرا در قرن پنجم هجری ساخته شده است. در نزدیکی این بنا، کاروانسرای شاهعباسی آهوان نیز قرار دارد که در زمان صفويه در کنار کاروانسرای قدیمی ساخته شد.
قلعه سنگی دختر - فیروزآباد
در شش كيلومتري شمال شهر فیروزآباد فارس و بر فراز صخره اي بلند بقاياي قلعه اي سترگ به نام قلعه دختر ديده ميشود. تمام قلعه از سنگ هاي درشت ساخته و سنگهاي نما تراشيده شده اند ولي سنگهاي پي ها و داخل ديوارها از قلوه سنگ هاي درشت رودخانه اي تشكيل شده اند. عظمت بناي اين قلعه مبهوت كننده است و ديوارهاي بلند آن با همه شكستگي و ريخته شدن، هنوز هم شكوهي خيره كننده دارند.
ایوان سنگی طاق بستان
محوطه تاریخی طاق بستان در دامنه کوهی به همین نام و در کنار چشمه ای در شمال شرقی حاشیه کنونی شهر کرمانشاه واقع شده است دراین محوطه ، آثاری از دوره ساسانی وجود دارد که شامل سنگ نگاره اردشیر دوم و دو ایوان سنگی بنام های ایوان کوچک و بزرگ است .
کاخ اردشیر بابکان - فیروزآباد
این بنا با طول 116 متر و عرض 55 متر یکی از کاخ های ییلاقی اردشیر به شمار می رود که از قطعات سنگ و ملاط گچ ساخته شده و نمای آن از شمال به چشمه جوشان ورودی موسوم به برم پیر (قمپ و خنب) که آب زلالی از آن می جوشد و جاری می گردد و از جنوب به دیوار باره بلندی است که آتشکده اصلی در آن جهت و بیرون از کاخ ساخته شده است.
بقایای کاخ آپادانا - شوش
۸ تیر ۱۲۶۳ سالروز پیدا کردن کاخهای هخامنشی در شوش است . در این روز((مارسل دیولافوا)) که به همراه همسر خود ((ژان)) برای پژوهش هایی در زمینه معماری باستانی به ایران سفر کرده بودند این کاخ را پیدا کردند.
تنها سرستون و تنها ستون سرپا باقیمانده در خود شوش
((ژان دیولافوا)) در بخشی از خاطرات خود از زبان همسرش می نویسد : ((شوش ۸ فوریه )) دیروز گاو سنگی بزرگی را که در روز های کنونی پیدا شده است با اندوه تماشا می کردم ، که نزدیک به دوازده هزار کیلو وزن دارد ! تکان دادن چنین توده بزرگی نا شدنی است . سرانجام نتوانستم به خشم خود چیره شوم ،پتکی به دست گرفتم و به جان حیوان سنگی افتادم . ضرباتی وحشیانه به او زدم . سرستون، در نتیجه ی ضربات پتک همجون میوه ی رسیده از هم شکافت. یک تکه سنگ بزرگ از آن پرید و از جلوی ما رد شد ، اگر با چالاکی خودمان را کنار نمی کشیدیم پایمان را خرد می کرد . مرمر ، سختی خود را کاملا از دست داده بود . در درازای دو هزار و پانصد سال ، ریشه ی گیاهان در میان ترکهایی که هنگام فرو ریختن سرستون ایجاد شده بود ، رخنه کرده و تکه های آن را از هم جدا کرده است . به این ترتیب بدون آن که انتظار داشته باشیم دوازده هزار کیلو به بارهای ما اضافه شد زیرا حمل قطعات کوچک گاو سنگی میسر شد. ( جالب اینجاست که پورپیرار این کاوشگران غارتگر را که اینگونه اعمال سبعانه ای جهت چپاول آثار تمدن کهن ایران زمین مرتکب شده اند را عوامل یهود جهت ساخت تاریخ جعلی برای این سرزمین می خواند !!!)
کاخ هخامنشی شائور- شوش
در سمت غربی رودخانه شائور در سال ۱۳۴۷ خورشیدی کاخ جدیدی کشف شد که به سبب همجواری با این رودخانه به همین نام مشهور شد. این کاخ داراری تالاری با ۶۴ ستون سنگی است. این کاخ در ۳۵۰ متری غرب کاخ آپادانی هخامنشی قرار دارد.
قلعه لمبسر - قزوین
این قلعه در بخش " رودبار شهرستان " از توابع قزوین و در شمال شرقی روستای " رازمیان " قرار دارد و یكی از مهم ترین قلاع اسماعیلیه در عصر سلجوقی است . این قلعه به دلیل موقعیت خاص خود ، در دوره تسلط اسماعیلیه اهمیت و شهرت بسیار پیدا كرد و پس از قلعه الموت مهم ترین قلعه آن دوره به شمار می رفت . قلعه لمبسر بالای كوه وسیع و مسطحی قرار دارد و به دلیل وجود رودهای اطراف ، در دامنه های غربی ، شرقی و جنوبی ، از سایر رشته كوه های اطراف جدا مانده است . برای ساخت استحكامات این قلعه از مصالح سنگ با ملاط ساروج و ساروج یك پارچه استفاده شده است .
قلعه باستانی زیویه
این قلعه به فاصله 55 كیلومتری جنوب شرق سقز و در شمال روستایی موسوم به همین نام بر بالای تپه ای طبیعی كه قسمتی از راس آن سنگی است. در طی انجام حفاریهای هیت كاوش بخش اعظمی از بنای قلعه از زیر خاك آزاد شده و مشتمل بر پله های سنگی ، حیاطهایی با كف سنگفرش ، اطاقهای تو در تو ، تالار ستوندار و قسمتهای از حصار اصلی میباشد .
بسیاری از محققان و باستانشناسان در مورد زیویه و آثار آن اظهار نظر نموده اند و بر اساس شواهد و مدارك بدست آمده قدمت این مكان را نیمه دوم قرن هفتم قبل از میلاد دانسته اند و در این كه این محل یك قلعه حكومتی بوده شكی ندارند .
روستای سنگی لیوس - شاهکاری سنگی در دل تاریخ
روستاى سنگی لیوس در ۷۳ کیلومترىشمال شهرستان دزفول با مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه و ۴۵ دقیقه طول شرقی و ۳۲ درجه و ۴۵ دقیقه عرض شمالی از توابع دهستان سید ولى الدین بخش سردشت دزفول واقع شده است . على رغم گذشت سالیان زیاد از عمر این روستاى تاریخى در بافت کهن خانه ها هنوز هم شاهد نحوه معیشت ،فرهنگ و سنن ،گویش ، آداب و رسوم و برپایى مراسم مختلف به شیوه کاملاً سنتى می باشیم.
بافت کنونی روستاى لیوس سابقه اى بیش از هفتصد سال دارد . به دلیل اینکه برخى از ابنیه روستا کتیبه اى مبنى بر آن تاریخ را دارد ( مانند منزل حیدر عباسى) با این حال ، وجود آسیاب هایی با قدمت دوره ساسانی ، پیشینه این منطقه را به دوره جنگ ایران و روم می برد و به استناد تحقیقات گروهی از ایتالیایی ها نام این روستا لیوس، قسمتی از نام یک سردار رومی گرفته شده است ، نام گذاری روستای همجوار آن به اسم” سزار” نیز مؤید این مدعاست.
